5 BINA ŠETNJI KOJE NE SMETE PROPUSTITI

Šesnaesto izdanje Beogradske internacionalne nedelje arhitekture – BINA biće održano od 22. aprila do 20. maja 2021. u organizaciji Društva arhitekata Beograda i Kulturnog centra Beograda. U fokusu ovogodišnjeg BINA programa je Beogradska škola stanovanja, koja svojom  širinom obuhvata brojne podteme.

BINA šetnje, besplatne tematske šetnje kroz arhitekturu grada, čine poseban segment ove manifestacije i namenjene su najširoj publici. Samo za čitaoce portala Kultura 381 preporučujemo pet BINA šetnji koje ne smete propustiti:

Nedelja, 9.5. od 10.00-12.00
Alejama Novog groblja – Vojna grobllja
Vodi: Violeta Obrenović

→ Glavni ulaz u Novo groblje, Ruzveltova br. 50

Razvoj društvenog i kulturnog života i dinamičan rast broja stanovnika Beograda naveli su mitropolita Mihaila da oktobra 1871. godine uputi Ministarstvu unutrašnjih dela predlog da se Tašmajdansko groblje izmesti iz centra grada. Ministarstvo je nadležnost za premeštanje groblja prenelo na Beogradsku opštinu. Nakon mnogobrojnih komisija, sednica i odluka, Beogradska opština je otkupila zemljište iznad Bulbuderskog potoka, u podnožju Zvezdare. Novo groblje se prvi put našlo na planu Beograda iz 1884, na mestu gde se i danas nalazi, a  uređeno je i otvoreno 1886. godine. U Beogradu je jedno od najstarijih grobalja i prvi je planski uređen gradski prostor za sahranjivanje.

Danas, posle više od jednog veka postojanja, Novo groblje predstavlja istorijsko-spomenički memorijal od posebnog značaja za nacionalnu istoriju i kulturu. S obzirom na mnogobrojne spomenike, arhitektonske celine, skulpture i veliki broj grobova znamenitih ličnosti, 1983. godine proglašeno je kulturno-istorijskim dobrom od velikog značaja za Republiku Srbiju. Od 2004. godine Novo groblje je član Udruženja kulturno značajnih grobalja Evrope (ASCE).

Ove godine pažnja će biti usmerena na vojna groblja koja su inače zatvorena za javnost, te će posetioci imati jedinstvenu priliku da obiđu austrougarsko, francusko, italijansko i bugarsko vojno groblje.

Nedelja, 9.5. od 13.00-15.00
Arhitektura i sećanje – jevrejsko nasleđe u Beogradu
Vodi:  Milica Rožman 

→ Ugao Dušanove i Jevrejske ulice

Prisustvo Jevreja u Beogradu beleži se još od XVI veka. Tokom viševekovnog prisustva na ovim prostorima, Jevreji su učestvovali u kreiranju vizuelne kulture samog grada. Šetnja „Arhitektura i sećanje: jevrejsko nasleđe u Beogradu“ predstaviće publici osnovnu topografiju jevrejskog nasleđa. Krećući se ulicama Jevrejskom, Solunskom i Visokog Stevana, polaznici šetnje biće upoznati sa prostorom na kome su Jevreji nekada živeli i specifičnostima njihovog života na Dorćolu. Iako na ovom prostoru, danas, nije sačuvano jevrejsko arhitektonsko nasleđe, biće najpre razmotreno urbanističko jezgro grada, a potom i društveno-političke promene kroz koje je jevrejska zajednica prolazila.

Potom, pažnja će biti usmerena na kapitalna dela arhitekte Samuila Sumbula, najpre na zgradu društva Oneg Šabat i Gemulat Hasidim u Jevrejskoj ulici, a potom i na zgradu Saveza jevrejskih opština Jugoslavije u ulici Kralja Petra. Šetnju dalje nastavljamo do Robnog magazina, najznačajnijeg dela arhitekte Viktora Azrijela. Daljim obilaskom publika će biti upoznata i sa delima arhitekata Josifa Najmana i Leona Talvija, kao i brojnim privatnim zdanjima podignutim za pripadnike jevrejske zajednice u Beogradu. Obilaskom navedenih građevina, sagledaćemo kako je jevrejska zajednica kreirala sopstveni identitet, a potom i vizuelnu kulturu samog grada.

Nedelja, 9.5. od 16.00-18.00
Astronomska opservatorija
Vodi: Aleksandra Šević,  Zavod za zaštitu spomenika kulture Beograd

→ Volgina br.7, Zvezdara 

Predavanje o istorijatu Astronomske opservatorije Beograd i šetnja kroz kompleks sa obilaskom pojedinih paviljona ima za cilj upoznavanje šire javnosti sa ovim veoma važnim i zanimljivim prostorom. Astronomska opservatorija, koja je počela sa radom 1891. predstavlja jednu od najstarijih naučnih institucija u Srbiji. Sagrađena je između 1929. i 1931. godine prema projektu arhitekte Jana Dubovog, kao kompleks sa Upravnom zgradom i paviljonima u koje je smeštena astronomska oprema. Opservatorija je oblikovana u modernističkom duhu, sa elementima akademskog istoricizma karakterističnog za međuratni period.

U paviljonima opservatorije sačuvani su neki od originalnih instrumenata za astronomska posmatranja. Razne vrste teleskopa, u vreme postavljanja, bile su među najsavremenijima u svetu. Oni čine vrednu i značajnu Zbirku astronomskih instrumenata koja je 2015. godine od strane Muzeja nauke i tehnike, utvrđena za kulturno dobro tehničke kulture. Instrumenti i predmeti koji čine ovu Zbirku su od izuzetnog značaja za istoriju razvoja astronomije, kao i nauke i tehnike u Srbiji od kraja 19. veka pa do danas.

Sreda, 12.5. od 14.00-16.00
70 godina urbanizma i arhitekture u Energoprojektu
→ Poslovna zgrada Energoprojekta na Novom Beogradu

Bulevar Mihajla Pupina 12

U istoriji jugoslovenske i srpske arhitekture posebno visoko mesto zauzima beogradska projektantska i graditeljska kompanija Energoprojekt. Od osnivanja, 1951. godine, ENERGOPROJEKT je od malog preduzeća za projektovanje hidro i termo elektrana, izrastao u složen poslovni sistem za projektovanje, konsalting, inženjering i izvođenje kompleksnih projekata u celom svetu, neprekidno potvrđujući svoj kvalitet, posebnost, vitalnost i sposobnost prilagođavanja svim promenama u okruženju i vremenu.

Tokom sedam decenija uspešnog trajanja i stvaranja u zemlji i u više od 70 zemalja u svetu, na četiri kontinenta, ENERGOPROJEKT je ustanovio i zadržao visoke profesionalne standarde i postao sinonim pouzdanosti i izvrsnosti.

Subota, 15.5. od 07.00-21.00
BINA IZLET: Secesija u Subotici
Vodi: Viktorija Aladžić

→ Studentski trg 

Subotica je dostigla vrhunac svog prostornog i ekonomskog razvoja krajem XIX i početkom XX veka, kao treći po veličini grad u Ugarskoj, u okviru Austrougarske Monarhije. Ubrzani ekonomski razvoj koji je usledio nakon povezivanja grada železnicom, 1869. godine, sa ostatkom Evrope, omogućio je izgradnju izvanrednih javnih objekata i privatnih palata u stilu secesije, kao i izgradnju banjskih objekata na obalama obližnjeg jezera Palić.

Secesija prema tome, u gradu koji je kao i mnogi drugi u srednjoj i istočnoj Evropi morao tokom XIX veka ubrzano da sustiže industrijski razvoj Zapadne Evrope, simbolizuje trijumf subotičkog građanstva koje je u to vreme uvelo mnoge tekovine industrijskog napretka: železnicu, električnu energiju, javni gradski prevoz tramvajem, bicikl, automobil, telegraf, telefon, avion, bioskop i drugo. Secesija je osim toga arhitektonski stil u kojem je u Subotici izgrađeno nekoliko objekata koje danas svrstavamo u svetsku graditeljsku baštinu kao što su Sinagoga, Gradska kuća, Rajhlova palata i kompleks objekata na Paliću (Velika terasa, Ženski štrand i Vodotoranj).

Edukativna šetnja ulicama Subotice obuhvata predviđenu putanju koja povezuje 15 izabranih objekata izgrađenih u stilu secesije na prekretnici XIX u XX vek, pod vođstvom i uz predavanja na svakoj lokaciji prof. dr Viktorije Aladžić. Subotica ima oko stotinak građevina u stilu secesije, a u ovoj šetnji odabrano je 15 najznačajnijih.

FOTO: Bina promo 
NASLOVNA FOTOGRAFIJA: Zvezdara.rs

2 thoughts on “5 BINA ŠETNJI KOJE NE SMETE PROPUSTITI

  1. Preeeeeeedivno! Hvala. Prijavljujem se za svih 5 šetnji a za Suboticu prijavljujem i supruga Golubović Gradimira.

    1. Poštovana gospođo za šetnje se morate prijaviti organizatorima BINA

Comments are closed.